In de zorg wordt veel gesproken over big data. Het lijkt vanzelfsprekend, maar waar hebben we het eigenlijk over?  Wat betekent het als data veel meer invloed gaat hebben op de inrichting van zorgprocessen. In deze blog werk ik het uit aan de hand van waardegedreven zorg.

In het model van ‘waardegedreven zorg’ wordt aangegeven dat het doel van zorgprocessen is om waarde te creëren voor belanghebbenden, in de eerste plaats de patiënt. Porter beschrijft dit proces vanuit de gezondheidszorg. Waardegedreven zorg gaat uit van het totale zorgproces: keukentafelgesprek, interventies, nazorg en resultaat.

Data maakt inzicht in resultaten mogelijk

Porter koppelt de prestatie die de gezondheidszorg moet leveren daarmee aan de uitkomsten voor de patiënten en relateert ze aan de feitelijk gemaakte kosten (Porter en Teisberg, 2006). Waarde wordt bepaald door de specifieke situatie van een cliënt gedurende de volledige keten van hulp en ondersteuning als vertrekpunt te nemen: van monitoring, preventie en hulp tot en met begeleiding na afloop van de hulpverlening. Daarbij staat het meten en de uitwerking van de resultaten ervan centraal.

Alleen door resultaten te meten en de kosten ervan op basis van een zorgketen in beeld te hebben worden de juiste investeringen gedaan. Nieuwe regelgeving betekent daarom iedere keer weer het risico dat kosten gemaakt worden die niet meetbaar bijdragen aan het creëren van waarde voor de patiënt. Het gaat steeds om het belonen van resultaten. Dit vergt uiteraard data om te bepalen of de resultaten behaald zijn.

Verbetering zorgproces

Voor zorgorganisaties geldt daarom steeds meer dat ze het belang en de toegevoegde waarde van data meer gaan inzien. Op basis van data wordt empirisch onderbouwd hoe de primaire processen in de eigen organisatie kunnen worden verbeterd. Door de beschikbaarheid van informatie krijgen organisaties meer en sneller zicht in de effecten van het handelen van professionals.

Het gaat hierbij om de ontwikkeling naar transparante kwaliteitscriteria, met eenduidig gedefinieerde best practice uitkomsten per medische aandoening. Deze uitkomsten zullen de komende jaren steeds meer en beter beschikbaar komen. Door het op grote schaal verzamelen van data vindt er beïnvloeding plaats op kwaliteit en vaak ook op kosten.

Werken vanuit data houdt in dat de organisatie ingericht wordt om eenduidig te registreren in de werksystemen. Want dat leidt tot datakwaliteit. Maar ook dat data eenduidig worden geanalyseerd, met gebruik van juiste definities en prestatie-indicatoren. En dat op basis van deze analyses vervolgens de juiste sturende activiteiten worden uitgevoerd.

Tips

• Invoering van datagedreven werken verruimt de mogelijkheden van professionals
• Invoering van waardegedreven zorg vergemakkelijkt de nadruk op kwaliteit en kosteneffectiviteit

Jeninga, A. en H. Woldendorp. (2019). Dit is waardegedreven zorg. Veranderen vanuit systemisch perspectief. Amsterdam: SWP

Porter, M.E. en E.O. Tisberg. (2006). Redefining health care. Creating value-based competition on results. Boston: Harvard Business School Press

Woldendorp, H. en J. Hoekman. (2019). De weerbarstige praktijk. Een evolutietheorie van het sociaal domein. Amsterdam: SWP

Onze samenleving verandert en steeds meer mensen maken gebruiken van zorg. De zorgsector zal zich hieraan moeten aanpassen. Daarvoor is een goed beeld nodig van de zorg, gebaseerd op de waarde voor de patiënt – de ervaren kwaliteit, de effectiviteit en de kosten.

Wat is de waarde van zorg?

Dat is de vraag die centraal staat in dit boek. Met het antwoord op deze vraag kunnen zorgorganisaties processen beter inrichten en meer waarde creëren voor de patiënt. Die is immers het uitgangspunt van waardegedreven zorg. De grondlegger van deze visie, Michael Porter, heeft in 2017 een agenda voor Nederland opgesteld. Die agenda wordt in dit boek verder uitgewerkt. Voor hedendaagse zorgorganisaties is het begrijpen van systemen een sleutelcompetentie. Daarom kijken de auteurs in dit boek vanuit de systeemleer naar de manier waarop zorg tot stand komt. Dit gebeurt op verschillende niveaus: de organisatie die zorg levert, de samenwerking tussen organisaties rond een medische aandoening en het landelijk niveau.

In de praktijk zien de auteurs nog maar zelden een systemische aanpak. Waardegedreven initiatieven richten zich meestal op een afdeling in plaats van op de hele organisatie of samenwerking. Een effectief zorgproces draait echter om de verbinding tussen prestatie en innovatie. Met het Viable System Model (VSM) heeft Stafford Beer een werkbare vertaling gemaakt van de systeemtheorie naar de praktijk. De auteurs werken verschillende onderdelen van het VSM uit naar de Nederlandse praktijk. Dit boek is bestemd voor iedereen die zich bezighoudt met het organiseren van zorg. Het boek maakt onderdeel uit van ‘De organisatie van zorg’ – een serie managementboeken die vanuit verschillende invalshoeken en vakgebieden kijkt naar de manier waarop wij zorg vormgeven, nu en in de toekomst.

Door de veranderingen in het zorglandschap ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden en tussenvormen van zorg die ervoor zorgen dat zorgprofessionals op een nieuwe manier samenwerken: in zogenoemde zorgnetwerken. Hoe verzeker je dan de kwaliteit van de zorg? En hoe versterk je de samenwerking en samenhang in de zorgnetwerken vanuit het perspectief van je cliënt of patiënt?

Hoe implementeer je patiëntgerichte, waardegedreven zorg in je organisatie? Laat je inspireren door de laatste inzichten en best practices rondom patiëntgerichte zorg en waarborgen van kwaliteit in zorgnetwerken, tijdens het jaarcongres Sturen op kwaliteit.

Informatie en aanmelden