Voor zorgorganisaties wordt het steeds belangrijker hun digitale dienstverlening aan te passen aan de wensen en behoeften van cliënten. De digitale wereld maakt het voor cliënten steeds gemakkelijker om zelf beslissingen te nemen hoe te handelen als sprake is van een beperking. Relevante gezondheidsinformatie wordt steeds meer beschikbaar.  

De kenmerken van digitale transformatie

De digitale transformatie kent de volgende kenmerken: doelmatiger maken van werkprocessen, realiseren van waardevermeerdering en ontwikkeling van nieuwe verdienmodellen om de klant (cliënt) nog tevredener te stellen.

Data is in een zorgorganisatie vaak verspreid aanwezig. Daarom is aandacht nodig voor de structuur, toegankelijkheid en relevantie van die data. Dataverzameling is nodig om te komen tot kosteneffectieve vormen van zorginzet. Dit werkt alleen als de zorgprofessionals en de cliënten bij de ontwikkeling worden betrokken. 

Wie is verantwoordelijk voor de digitale strategie?

Een digitale strategie is daarmee niet alleen een zaak van het management, maar ook van professionals, cliënten en mantelzorgers. Daarbij is het essentieel rekening te houden met (het ontbreken van) de digitale van die drie groepen. Het gaat dus niet alleen om het ontwikkelen en implementeren van een digitale strategie, maar daarna ook om het begeleiden van de professionals en cliënten die ervan zouden moeten profiteren. 

Juist het perspectief van professionals en cliënten dient centraal te staan bij de ontwikkeling van software. Dit vereist dat de bouwers van software over reële zorginhoudelijke kennis beschikken.

Afname informatieasymmetrie

Hoewel er altijd een verschil in kennis is tussen zorgprofessional en cliënt neemt de informatieasymmetrie steeds meer af. Van een zorgafhankelijke relatie zien we een beweging naar partnerschap. Dit verandert de interactie tussen professional en cliënt: partnerschap vergt een ‘dialogische’ houding van professionals. 

Topol geeft aan dat de zorg de komende jaren een ontwikkeling kent van ‘digitized’ naar ‘democratized’. Door de beschikbaarheid van data zullen steeds meer nieuwe vormen van diagnostiek (zonder artsen) beschikbaar komen. Cliënten en patiënten gaan verbindingen met elkaar aan: door het delen van ervaringsgegevens ontstaan nieuwe oplossingen. Netwerken en co-creatie gaan toenemen. 

Tips voor de digitale transformatie

• Investeer in de datavaardigheden van zorgprofessionals: dit leidt tot verhoging van kwaliteit van zorg, betere verbindingen met cliënten en inzicht in kosteneffectieve interventies
• Ontwikkel een digitale strategie om de positie van cliënten te versterken

Literatuur

Bakas, A. en W. Kepinski. (2016). De digitale transformatie. Het ‘handboek soldaat’ voor de disruptie en digitalisering van business. Dexter

Topol. E. (2015). The patient will see you now. The future of medicine is in your hands.  New York: Basic Books

28 november 2019 | 09:45 – 12:00

De ambitie om met de inzet van data de zorg te optimaliseren is veelbelovend. De stroom aan data wordt steeds groter en complexer. Artsen, wetenschappers en patiënten kijken reikhalzend uit naar de mogelijkheden van digitale data om de zorg nog slimmer, zuiniger en persoonlijker te maken.

Ondanks de nieuwe mogelijkheden die al deze data ons brengen, ontstaan er ook ethische dilemma’s rondom eigenaarschap en gebruiksrecht. Van wie zijn de zorggerelateerde data? Wie mag ze gebruiken en waarvoor? Wie is verantwoordelijk?

Op weg naar oplossingen in het belang van de patiënt

De Raden van Bestuur van de Sint Maartenskliniek en het Máxima MC willen samen met de overheid, leveranciers, patiëntvertegenwoordigers, ziekenhuizen en artsenverenigingen het nationaal debat starten en met elkaar een aantal basisprincipes opstellen over datagebruik. Zo gaan we samen op weg naar oplossingen in het belang van de patiënt.

Start nationaal debat

Op 28 november start het nationaal debat over datadilemma’s, waarbij topsprekers vanuit diverse invalshoeken hun visie geven. Dit debat dient als startpunt om uiteindelijk in 2020 een convenant te overhandigen aan het ministerie van VWS. Raden van bestuur, CMIO’s, directeuren patiëntenverenigingen, directie van industrie en private partijen, wetenschappers gericht op het thema en studenten worden uitgenodigd deel te nemen aan de start van dit nationale debat.

De administratieve lasten kunnen worden verlicht door gebruik te maken van digitale en gestandaardiseerde informatie-uitwisseling. Zo voorkom je dat zorgprofessionals steeds opnieuw hetzelfde verhaal hoeven te vertellen. Het ministerie van VWS zet sterk in op de verbetering en opschaling hiervan, maar om dit proces te versnellen moeten ook ICT-leveranciers hier hoge prioriteit aan geven.

Nictiz onderzoekt samen met de Utrecht Data School op welke manier DEDA toegevoegde waarde heeft voor dataprojecten binnen de gezondheidszorg. Je bent van harte uitgenodigd om vanuit je eigen perspectief het instrument te ervaren tijdens deze workshop.

Bij voldoende belangstelling vindt de DEDA workshop plaats op donderdag 25 oktober van 12.00 – 16.00 uur in Utrecht. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.