De zorg kampt met grote uitdagingen. Deze vereisen dagelijks veel creativiteit van de medewerkers op de werkvloer. Wat kan jij doen als leidinggevende om creativiteit (creatief denken) en innovatiekracht te activeren en stimuleren in je team? De Creativity Club deelt tips uit het bedrijfsleven, die bijzonder zinvol kunnen zijn voor zorg & welzijn. Dit is het tweede deel van een tweedelig artikel vol met tips.

Deel 1 lezen? Creativiteit als ingrediënt voor oplossingen

Deel 2: Leidinggeven aan creativiteit en innovatie

In het eerste deel hebben we uitgelegd dat jij als leider of manager in de zorg niet meer kunt vertrouwen op ideeën die in het verleden succesvol waren. De complexiteit van het hedendaagse zorgsysteem vereist nieuwe ideeën, iedere dag weer. Die moet je niet allemaal zelf willen bedenken. Daarvoor heb je een team. Het onderscheidend vermogen van een leidinggevende zit ‘m niet in de mate waarin je zelf in staat bent vernieuwende ideeën te bedenken, maar wordt bepaald door de mate waarin jij het creatief potentieel van je team weet aan te boren. Geen leider wil zich nog omringen met medewerkers die jouw ideeën napraten. Moedig ze, in plaats daarvan, aan om samen met jou verse ideeën en innovatieve oplossingen op tafel te leggen.

Maak het innovatieproces transparant

Een deel van het in goede banen leiden van creativiteit zit in een gestructureerd proces voor ideeselectie, -beoordeling en -realisatie. Waar kunnen medewerkers terecht met hun ideeën? Wie gaat deze beoordelen en toetsen? Hoe wordt er bepaald of er tijd en budget voor vrijgemaakt wordt en wie gaat het idee realiseren? Zomaar wat vragen die in je team of onderwijsinstelling boven komen drijven. Eén ding is zeker, jij bent niet het antwoord op al deze vragen. Hiërarchie of een top down mentaliteit zijn contraproductief. Richt je in plaats daarvan op een proces die voor iedereen transparant is en waar alle medewerkers het recht hebben om in te participeren.

Moedig het aan om risico’s te nemen

Dit is voor veel managers wel een dingetje, want risico’s nemen kan leiden tot onverwachte resultaten en daarmee ook tot verlies van controle. Heel spannend. Maar wel belangrijk, want door risico’s te nemen begeeft je team zich op onbekend terrein en juist daar verstoppen zich nieuwe invalshoeken en goede ideeën. Risico’s leiden soms ook tot mislukkingen. Gelukkig zijn gefaalde projecten en experimenten een prima voedingsbodem voor nieuwe ideeën. Stimuleer daarom het team om mislukkingen te delen, door bijvoorbeeld iedere maand een mislukt project in het zonnetje te zetten als beste fout van de maand.

Verwacht niet altijd radicale ideeën

Stimuleer ook kleine verbeteringen en vernieuwingen. Innovatie hoeft zeker niet altijd groots en meeslepend (radicale innovatie) te zijn. Het zit ‘m ook in het realiseren van kleine verbeteringen (incrementele innovatie) Incrementele innovaties zijn vernieuwingen die niet erg ingrijpend zijn, maar wel zorgen voor verandering. Ze veranderen misschien niet de markt, maar verbeteren wel de service aan je klanten of maken het werk van medewerkers makkelijker. Veel kleine verbeteringen zorgen samen ook voor impact.

Maak van creativiteit een jaarthema

Het creatief potentieel van medewerkers komt pas tot leven als je er langere periode aandacht aan besteedt. Wil je creativiteit op duurzame wijze ontwikkelen, zodat het beklijft op de lange termijn? Maak dan van creativiteit een jaarthema binnen je afdeling of organisatie! Zorg dat het onderwerp terugkeert in kwartaalmeetings, op inspiratiedagen, vrijdagmiddagborrels, intranet, Yammer en bij het dichtstbijzijnde koffiezetapparaat.

Wil je creativiteit op duurzame wijze ontwikkelen, zodat het beklijft op de lange termijn? Maak van creativiteit een jaarthema binnen je afdeling of zorginstelling!

Zorg voor een creatieve omgeving

Het zal je verbazen hoeveel invloed een omgeving heeft op je creatief vermogen. Als medewerkers geprikkeld worden of geïnspireerd raken door de ruimte waarin ze werken, verbetert dat creativiteit. Weg dus met de tapijttegels, archiefkasten en plafondplaten. Zorg voor een creatieve omgeving. Als dat lastig is, zorg dan in ieder geval voor een Creativity Room. Een Creativity Room is een werkplaats voor creativiteit. Het is een plek waar medewerkers kunnen denken, brainstormen, creëren, experimenten of reflecteren, met als doel innovatie.

Waaraan moet een goede creatieve ruimte dan wel voldoen?
• Veel licht, ruimte en frisse lucht.
• Whiteboard en flipovers. Voor het maken van tekeningen en aantekeningen.
• Open muren voor het opplakken van aantekeningen, post-its, foto’s, analyses, etc.
• Lichte meubels die gemakkelijk verplaatst kunnen worden voor overleg of activiteiten.
• Verschillende zones waar je kunt brainstormen, creëren, experimenten en reflecteren.
• Breng materialen en tools mee om ideeën uit te werken tot prototypen.
• Aanwezigheid van post-it’s, stiften, papier, tape, pennen/potloden en een kookwekker.

The Creativity Room is a unique melting pot full of ideas and imagination – powered by the creativity of each visitor

Geef waardering

Als al je inspanningen om creativiteit te ontwikkelen zich gaan uitbetalen in de vorm van creatieve oplossingen en innovatieve ideeën, is het tijd om na te denken over waardering. Niets is zo belangrijk dan het vieren van een doorbraak. En dat begint bij het geven van credits voor de bedenker(s). Hoe je het doet, mag je zelf bedenken. Trek ze het podium op, geef een zak geld, benoem ze tot innovator of the year, bestel een reusachtige wisselbokaal. Het maakt allemaal niet uit, maar geef ze de eer. Een mooiere beloning is er niet.

Stimuleer de rechter hersenhelft

Ons creatief vermogen is voor 50% afhankelijk van onze rechterhersenhelft. Dat is de helft waar emotie, intuïtie en verbeelding zijn ondergebracht. Maar in onze huidige maatschappij heeft de linkerhersenhelft voornamelijk nog de overhand. Links is gebaseerd op logica, feiten, analyse, cijfers, kennis. Zijn de meeste medewerkers in jouw team of organisatie ‘blauw’, dus linksgeoriënteerd, dan is het zinvol zijn om de rechterhersenhelft van medewerkers te stimuleren. Dat doe je door activiteiten, trainingen en workshops aan te bieden op het gebied van creatie. Bijvoorbeeld muziek, tekenen, bouwen, dans, schrijven, vormgeven en fotografie.

Don’t forget the fun. Let them play

Plezier maken, filmpjes kijken, lachen, muziek luisteren, thee drinken…veel leidinggevenden zien dit als onproductief gedrag. Toegegeven, dat lijkt het ook. Maar humor, speelsheid en soms een beetje relaxen is ongelofelijk belangrijk voor de ontwikkeling van ideeën. In een gesloten modus is het namelijk onmogelijk om tot nieuwe inzichten te komen. Daarom is het goed dat medewerkers af en toe kunnen wisselen naar een open modus, die kinderlijke nieuwsgierigheid en verbeeldingskracht bevorderd. Een uurtje lachen kan daardoor veel productiever zijn, dan een uur buffelen achter een computerscherm.

Meer creativiteit en innovatiekracht? Creativity Club helpt!

De Creativity Club is meester in het aanboren van creativiteit en innovatiekracht op de werkvloer. Onze programma’s helpen medewerkers hun creatief potentieel en oplossend vermogen te activeren en ontwikkelen. Daarnaast leren we organisaties deze waardevolle vaardigheden te faciliteren en cultiveren. Het resultaat? Een innovatieve, toekomstbestendige organisatie vol trotse medewerkers.

Deel 1 lezen? Creativiteit als ingrediënt voor oplossingen

Start het nieuwe jaar met een creatieve blik en zorg voor vernieuwing, verbetering en innovatie binnen jouw team of organisatie. Doe mee aan de Masterclass Creatief Leiderschap!

Inspiratiebronnen

Boek | Creativiteit Hoe? Zo! | Igor Byttebier
Boek | Creative confidence | Tom Kelly & David Kelly
Artikel | How to Unlock Your Team’s Creativity | Rebecca Shambaugh | Harvard Business Review
Artikel | Zo maak je je medewerkers creatiever en innovatiever | Bjorn Cocquyt | MT.nl
Fotobron | rawpixel.com

De zorg kampt met grote uitdagingen. Deze vereisen dagelijks veel creativiteit van de medewerkers op de werkvloer. Wat kan jij doen als leidinggevende om creativiteit (creatief denken) en innovatiekracht te activeren en stimuleren in je team? De Creativity Club deelt tips uit het bedrijfsleven, die bijzonder zinvol kunnen zijn voor zorg & welzijn. Dit is het eerste deel van een tweedelig artikel vol met tips.

————————————————————————————————————

Deel 1: Meer creativiteit in de zorg start hier…

Als leider of manager kun je niet vertrouwen op ideeën die in het verleden succesvol waren. De zorg kampt met uitdagingen die iedere dag weer nieuwe ideeën vereisen. Die oplossingen moet je niet allemaal zelf willen bedenken. Daarvoor heb je een team. Het onderscheidend vermogen van een leidinggevende zit ‘m niet in de mate waarin je zelf in staat bent vernieuwende ideeën te bedenken, maar wordt bepaald door de mate waarin jij het creatief potentieel van je team weet aan te boren. Niemand wil zich nog omringen met medewerkers die jouw ideeën napraten. Moedig ze, in plaats daarvan, aan om samen met jou verse ideeën en innovatieve oplossingen op tafel te leggen.

Creativiteit stimuleren in een team vraagt van leiders wat elke andere managementuitdaging ook vraagt; creativiteit. Een goede leidinggevende kan niet zonder. Sterker nog, volgens het World Economic Forum is het de top 3 belangrijkste vaardigheid voor managers (en medewerkers). Dus creativiteit start bij jou.

Geef niet je team de opdracht om outside-the-box te denken om vervolgens zelf achterover te gaan zitten. Ga zelf ook DOEN en geef het goede voorbeeld.

Drang naar vooruitgang

Geef niet je team de opdracht om outside-the-box te denken om vervolgens zelf achterover te gaan zitten. Ga zelf ook dóen en geef het goede voorbeeld. Zorg dat je toegankelijk bent voor medewerkers. Experimenteer samen met het team, faal, leer, sta op en ga door. Inspireer je team met jouw ambities, de drang om vooruitgang te realiseren, en werk samen aan collectieve nieuwsgierigheid en ‘creative confidence’.

Stimuleer creatief zelfvertrouwen

Creative confidence draait om het vertrouwen van medewerkers in eigen creativiteit. Tom en David Kelly schreven er een boek over met gelijknamige titel, een echte aanrader. Veel mensen geloven niet dat ze creatief zijn. Of zijn bang voor afwijzing van hun ideeën. Het gaat om de moed om gedachten te delen, te experimenteren en te falen. Als leidinggevende is het de kunst om mensen met een fixed mindset of een laag creatief zelfvertrouwen in beweging te krijgen.

Om creativiteit in beweging te krijgen hebben medewerkers tijd en ruimte nodig. Een hoge werkdruk en strakke deadlines zijn killing. Natuurlijk moet er gepresenteerd worden en is resultaat belangrijk, maar medewerkers de ruimte geven om hun hersenen te laten ontspannen is minstens zo belangrijk. In stand-by stand creëren hersenen namelijk nieuwe verbindingen, wat leidt tot de beste ideeën en oplossingen. Een rondje lopen, even mediteren of een potje poolen doen wonderen.

Geef creativiteit de kans om te ontwikkelen

Om echt vernieuwende ideeën te kunnen genereren is het zinvol om creativiteit te trainen. Dat doe je niet in één dag. Dat vergt tijd, net zoals een spier tijd en training nodig heeft om krachtig te worden. Als leidinggevende is het daarom belangrijk dat je medewerkers de kans geeft om creativiteit te ontwikkelen. Faciliteer training van creatieve denktechnieken, stimuleer effectieve brainstorms en leidt intern mensen op tot creatief coach of facilitator om het creatief proces te activeren en in goede banen te leiden.

There is no such thing as an uncreative person. At most, there are people that don’t try to be creative. Rebecca Shambaugh

Voorkom dat medewerkers ingesloten raken door procedures

Weinig bewegingsruimte hebben door vastomlijnde taken en werkzaamheden is, naast tijdsdruk, de allergrootste creativity killer. De zo-doen-wij-dat-hier mentaliteit biedt weinig flexibiliteit en ruimte voor eigen invulling. Als je merkt dat een team creatief wordt geblokkeerd, is de eerste stap om te onderzoeken of dat ligt aan bureaucratische of beleidsmatige beperkingen.

Doorbreek routines en kijk samen met het team of er binnen hun werkzaamheden ruimte gecreëerd kan worden voor eigen creativiteit.

Weinig bewegingsruimte hebben door vastomlijnde taken en werkzaamheden is, naast tijdsdruk, de allergrootste creativity killer.

Stimuleer teamdiversiteit

Is er binnen jouw team of zorginstelling sprake van eilandjes of verzuiling? Of bestaat jouw team uit veel gelijksoortige mensen, dan is er werk voor je aan de winkel. Creativiteit gedijt bij diversiteit. Gelijksoortige medewerkers, met gelijksoortige taken, zorgen voor dito ideeën. Er ontstaat pas vuurwerk als je medewerkers van verschillende afdelingen, achtergronden, expertises en rollen met elkaar laat brainstormen. Diversiteit zorgt voor nieuwe invalshoeken. Dus geef anderen ook eens de kans om mee te denken over en input te leveren voor uitdagingen binnen jouw afdeling. 

Start het nieuwe jaar met een creatieve blik en zorg voor vernieuwing, verbetering en innovatie binnen jouw team of organisatie. Doe mee aan de Masterclass Creatief Leiderschap!

Inspiratiebronnen

Boek | Creativiteit Hoe? Zo! | Igor Byttebier

Boek | Creative confidence | Tom Kelly & David Kelly

Artikel | How to Unlock Your Team’s Creativity | Rebecca Shambaugh | Harvard Business Review

Artikel | Zo maak je je medewerkers creatiever en innovatiever | Bjorn Cocquyt | MT.nl

Fotobron | rawpixel.com

Brainstormen zoals het bedoeld is

Brainstormen is een creativiteitstechniek (uitgevonden in 1953 door Alex Faikney Osborn) met als doel: snel, veel nieuwe ideeën over een bepaald onderwerp of vraagstuk te genereren. Een goede brainstormsessie kenmerkt zich door het uitstellen van het waardeoordeel over de geopperde ideeën totdat alle ideeën zijn opgesomd. (Bron: Wiki)

Brainstorming = using the brain to storm a problem — and do so in commando fashion, with each stormer attacking the same objective.

Alex Faikney Osborn – Uitvinder van de brainstorm

Een goede brainstorm bestaat uit 4 fasen:

1. Startfase
Een brainstorm start met het formuleren van een centrale vraag of probleemstelling en een doel. Het moet voor iedereen glashelder zijn waarom en waarover er gebrainstormd gaat worden. Bepaal dit bij aanvang samen en noteer het op een whiteboard of flipover. Zorg ervoor dat de centrale vraag kort, eenvoudig en SMART is.

2. Ideegeneratie-fase (divergeren)
Bedenk met elkaar in 20 tot 60 minuten zoveel mogelijk ideeën. Hanteer hiervoor de volgende spelregels. Noteer elk idee op een Post-It.

• Stel je oordeel uit; alle ideeën zijn goed en worden opgeschreven
• Focus op kwantiteit; hoe meer ideeën, hoe beter
• Lift mee; denk door op ideeën van anderen
• Denk outside-the-box; stimuleer opvallende, vreemde en vooral nieuwe ideeën!

3. Ideeselectie-fase (convergeren)
Hang alle ideeën aan de muur en bewonder het resultaat. Groepeer vergelijkbare ideeën en hang ze bij elkaar. Elke deelnemer selecteert (zonder overleg) zijn top 5 van ‘beste’ ideeën. Focus bij deze stap op het oplossen van het geformuleerde doel (en niet specifiek op uitvoerbaarheid). Hang de geselecteerde ideeën apart.

Selectie-matrix

Verdeel samen de geselecteerde ideeën over een selectie-matrix. Beoordeel ze op originaliteit en realiseerbaarheid. Je kan daarvoor bijvoorbeeld onderstaande COCD Box gebruiken.

4. Opvolgfase: uitwerken van ideeën
Nadat je met elkaar een selectie gemaakt hebt, is het tijd om duidelijk afspraken te maken over de opvolging. Want.., ideeën zijn pas waardevol als ze worden gerealiseerd. Wat zijn de vervolgstappen? Wie is verantwoordelijk? Wanneer volgt er een terugkoppeling?Als alle acties duidelijk zijn, plan dan alvast een datum voor het volgende overleg. Sluit af met een evaluatie en je brainstormsessie is compleet!

Ingrediënten voor succes

Teamsamenstelling

Een brainstormteam bestaat maximaal uit 15 mensen. De samenstelling is van grote invloed op het succes van de brainstormsessie. Probeer een vaste groepssamenstelling te vermijden (bijvoorbeeld altijd hetzelfde marketingteam), maar zorg voor diversiteit. Mensen met een andere achtergrond hebben een andere kijk op zaken. Dat werkt verfrissend en zorgt voor originelere ideeën.

Het is belangrijk de juiste stakeholders aan te haken: de experts, de opdrachtgever, de klant, een creatieve wildcard en de facilitator. De facilitator begeleidt het groepsproces. Hij/zij is geen deel van de groep, maar werkt als katalysator en bekommert zich niet om de inhoud, maar om de vorm. Voor hiërarchie is in een brainstormsessie geen ruimte. Iedereen is gelijk aan elkaar, tenzij je besluit iemand de rol van de beslisser toe te wijzen.

Ideemakers en -krakers

De ideegeneratie-fase, ook wel divergentiefase genoemd, heeft als doel zoveel mogelijk ideeën te bedenken en verzamelen. Hoe gekker, hoe beter. Het beoordelen van ideeën is in deze fase niet toegestaan. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Onbewust geven we ideeën direct een sticker: niet haalbaar, niet origineel, te ingewikkeld, te duur, etc. Download daarom de ideemakers en -krakers. Plak deze op de muur of leg ze op tafel. Het maakt je bewust van je gedrag en helpt je met het uitstellen van je oordeel.

Vooronderzoek

Om al brainstormend een goede oplossing te vinden voor het centrale vraagstuk, moet deze wel glashelder zijn. Dat doe je door vooronderzoek te doen. Verzamel data, achtergrondinformatie, verhalen, ervaringen. Blijf vragen stellen en daag aannames uit. Pas wanneer het vooronderzoek compleet is en alle info gedeeld is met de groep, kun je aan de slag.

Groep versus individu Betere ideeën bedenken? Doe je dat alleen of in een groep? Ervaring leert dat juist de combinatie krachtig is. Laat het team voorafgaand aan de brainstormsessie al eens over het probleem nadenken. De individuele voorbereiding zorgt voor betere input. Ook tijdens de brainstormsessie is het zinvol om af te wisselen tussen ideegeneratie in teamvorm, kleinere groepjes en het individu.

Slaap er een nachtje over Goede ideeën hebben vaak even tijd nodig om zich te ontwikkelen. Op basis van de informatie die je overdag verzamelt, kan ’s avonds een goed idee ontstaan. Dat komt omdat onze hersenen na werktijd minder gefocust zijn (rust krijgen) en juist dan nieuwe verbindingen maken. Dus…., heb je de mogelijkheid? Verdeel dan je brainstormsessie over twee dagen en vraag deelnemers tussen de sessies ideeën te genereren.

Creatieve ruimte Het zal je verbazen hoeveel invloed een omgeving heeft op je creatief vermogen. Als je geprikkeld wordt of geïnspireerd raakt door de ruimte waarin je brainstormt, verbetert dat creativiteit. Een saaie vergaderzaal leidt dus tot weinig vernieuwende ideeën.

Waaraan moet een goede creatieve ruimte dan wel voldoen?

• Veel licht, ruimte en frisse lucht.
• Whiteboard en flipovers. Voor het maken van tekeningen en aantekeningen.
• Open muren voor het opplakken van aantekeningen, post-its, foto’s, analyses, etc.
• Lichte meubels die gemakkelijk verplaatst kunnen worden voor overleg of activiteiten.
• Verschillende zones waar je kunt brainstormen, creëren, experimenten en reflecteren.
• Breng materialen en tools mee om ideeën uit te werken tot prototypen.
• Aanwezigheid van post-it’s, stiften, papier, tape, pennen/potloden en een kookwekker.
• Buiten brainstormen kan ook! Het is aangetoond dat divergeren (ideeën genereren) het beste werkt als je buiten een rondje loopt in plaats van op kantoor te zitten.

Start het nieuwe jaar met een creatieve blik en zorg voor vernieuwing, verbetering en innovatie binnen jouw team of organisatie. Doe mee aan de Masterclass Creatief Leiderschap!

Inspiratiebronnen

Artikel | Van veel ideeën naar een topidee door Koen De Vos | Brainstorm.com

Boek | Brainstormen | Koen de Vos

Artikel | 11 Ways to Get the Best Brainstorming Results | Linda Naiman | Creativity at work

Artikel | Brainstormen: 5 hulpmiddelen voor creativiteit & een open blik door Floor Hickmann | Frankwatching

Video | Brainstorming Techniques to Create New Innovative Ideas | Spouts | YouTube

Fotobron | rawpixel.com

Veranderen, verbeteren, vernieuwen en innoveren. Het staat bovenaan de verlanglijst van veel zorginstellingen en dat is maar goed ook, want wie wil voldoen aan de behoeften van morgen, moet continu innoveren.

Innovatie start met creativiteit

De vraag is alleen: waar start je? Bij het ministerie? De sector? Het bestuur? Het MT? Wat mij betreft is het antwoord: de medewerkers. Personeel werkzaam in zorg en welzijn is creatief. Geen twijfel over mogelijk. Hoe anders kunnen we in Nederland kwalitatief zo’n goede zorg bieden? Wanneer je het creatief potentieel intern gestimuleerd en gefaciliteerd wordt, kunnen medewerkers hun creatief vermogen inzetten voor het bedenken en ontwikkelen van de meest briljante verbeteringen of zelfs innovaties. Bottum-up innovation heet dat!

Zoals vaak gedacht wordt, betekent creativiteit niet per se dat je goed bent in tekenen, schilderen of muziek maken. Creativiteit is het vermogen om waardevolle ideeën te bedenken en te realiseren. Het is de kunst van het doorbreken van patronen en het leggen van nieuwe verbindingen (Edward de Bono). Je hebt het in je dagelijks werk nodig voor het oplossen van problemen, het vinden van verbeteringen en het realiseren van innovaties.

Denken in hokjes

Veel mensen denken dat creativiteit een talent is waar je wel of niet over beschikt. Mensen plaatsen zichzelf daarmee in het hokje: wel creatief of niet creatief. Maar in werkelijkheid is creativiteit geen talent, maar een vaardigheid waar ieder mens mee geboren wordt. Iedereen kan leren om creatief te denken. Het is niet anders dan het leren van een vak of een sport.

De mate waarin je als volwassene creatief bent, is afhankelijk van de mate waarin je deze vaardigheid tijdens je leven ontwikkelt. Vanaf het moment van geboorte, wordt creativiteit namelijk afgeleerd door onze omgeving.

Waar een vijfjarig kind nog 98% creativiteit bezit, is dat bij tienjarigen 30%, bij vijftienjarigen 12% en bij volwassen slechts 2%. (Onderzoek prof. George Land)

Creativiteit creëert kansen

Innovatie en vernieuwing gaat niet alleen om grote, gedurfde ideeën, maar ook om vonken; kleine dagelijkse verbeteringen die het leven van medewerkers en leerlingen beter maakt.

Door het creatief potentieel van medewerkers te activeren ontstaan waanzinnig mooie kansen voor organisaties. Want het zijn juist de medewerkers die de zorginstelling, de patiënten/cliënten en de zorgwerkzaamheden het beste kennen.

Laat het spotten van kansen dus niet alleen over aan leidinggevenden, maar ook aan het zorgpersoneel, de artsen, onderzoekers, beleidsmedewerkers en het ondersteunend personeel.

Technieken om creativiteit te ontwikkelen

Er zijn wel honderd verschillende manieren en technieken om creatief vermogen te ontwikkelen, zowel bij jezelf als in je team. Het vergt alleen tijd en oefening om ze onder de knie te krijgen, omdat je vaste denkpatronen moet doorbreken. Gun jezelf tijd om te bouwen aan nieuwe (creatievere) denkpatronen, wie weet word jij ook een geniale ideeënmachine.

(zie onderaan deze bijdrage een link naar een artikel met tips en tricks)

Bouw aan een creatieve organisatiecultuur

Als jouw doel is om een creatieve en innovatieve organisatiecultuur te creëren waarbinnen continu geïnnoveerd wordt, dan zijn vier factoren van belang:

1. Bewustzijn – activeren van creativiteit

Het is belangrijk dat medewerkers zich ervan bewust worden dat creativiteit geen talent is, maar een vaardigheid die men kan trainen. Iedereen kan getransformeerd worden in een geniale ideeënmachine, zolang medewerkers maar gestimuleerd worden om hun eigen creativiteit te activeren.

2. Kennis – van creativiteit naar idee

Er zijn wel 100 verschillende creatieve denktechnieken die toegepast kunnen worden, als individu en als team, om tot goede ideeën te komen. Het leren toepassen van een aantal van deze technieken zorgt ervoor dat medewerkers sneller en kwalitatief betere ideeën en oplossingen bedenken.

3. Methode – van idee naar innovatie

Een goed idee dat niet wordt uitgevoerd, is weinig waard. Om daadwerkelijk te innoveren moeten de handen uit de mouwen worden gestoken. Dat kan bijvoorbeeld door het toepassen van een innovatiemethode die er stapsgewijs voor zorgt dat goede ideeën ook worden uitgevoerd. Denk aan methoden als Agile, Design Thinking, Design sprints en Lean.

4. Omgeving – innovatie als constante

Wie creativiteit en innovatiekracht wil activeren, moet het ook faciliteren. In hoeverre is creativiteit en innovatie onderdeel van de organisatiecultuur? Mogen medewerkers meedenken, experimenteren en fouten maken? Hoe anticiperen leidinggevenden op deze onderwerpen? Roept de werkomgeving wel creativiteit op? Allemaal omgevingsfactoren die van belang zijn voor de verbetering van de innovatiekracht.

Bijkomende effecten van creativiteit

Door creativiteit en innovatie onderdeel te maken van de organisatiecultuur, wordt er niet meer incidenteel, maar continue geïnnoveerd. Dat maakt jouw organisatie wendbaar en toekomstbestendig.

Creatieve medewerkers hebben een flexibele mindset, staan meer open voor verandering. En als laatste, teams die bevoegd zijn om hun creativiteit uit te oefenen zijn doelgericht, betrokken en beschikken over meer resultaatkracht. Genoeg redenen dus om eens na te denken over het belang van creativiteit in jouw organisatie.

Als je deze bijdrage interessant vond, dan spreekt deze over zes misvattingen over innovatie je wellicht ook aan.

Start het nieuwe jaar met een creatieve blik en zorg voor vernieuwing, verbetering en innovatie binnen jouw team of organisatie. Doe mee aan de Masterclass Creatief Leiderschap!

Inspiratiebronnen gebruikt voor dit artikel:

Boek | Creative Confidence | Tom Kelly & David Kelly

Boek | Creativiteit Hoe? Zo! | Igor Byttebier

Boek | The Progress Principle: Using Small Wins to Ignite Joy, Engagement, and Creativity at Work |  Professor Teresa M. Amabile

Boek | The Progress Principle: Using Small Wins to Ignite Joy, Engagement, and Creativity at Work |  Professor Teresa M. Amabile

Boek| Serious Creativity | Professor Edward de Bono

Uiteindelijk lukt het maar weinig organisaties echt succesvol te innoveren. En dat heeft twee oorzaken:

1. Er zijn diverse misvattingen over innovatie;
2. er wordt vaak te moeilijk gedacht over innovatie.

Tijd dus voor helderheid…

Wat betekent innovatie?

Het woord innovatie is afgeleid van het Latijnse ‘innovare’, wat ‘vernieuwing’ betekent. Het kan betrekking hebben op alles om ons heen. Van een product of een dienst, tot een proces, nieuwe technologie of een strategie. Er zijn veel verschillende definities van innovatie. Vaak wordt het gezien als een proces waarin ideeën worden omgezet in acties die leiden tot vernieuwing. Daarom zeggen wij: innovatie is de kunst en wetenschap om nieuwe en zinvolle ideeën tot uitvoering te brengen. Waarbij zinvol een belangrijke toevoeging is want vernieuwing waar niemand iets aan heeft, is geen innovatie.

Innovatie is de kunst en wetenschap om nieuwe en zinvolle ideeën tot uitvoering te brengen.

De misvattingen op een rij

1. Innovatie moet disruptief en sector-veranderend zijn

Niets is minder waar. Innovatie hoeft zeker niet altijd groots en meeslepend (radicale innovatie) te zijn. Het zit ‘m ook in het realiseren van kleine verbeteringen (incrementele innovatie) Incrementele innovaties zijn vernieuwingen die niet erg ingrijpend zijn, maar wel zorgen voor verandering. Ze zetten niet de zorgsector op z’n kop, maar verbeteren wel de situatie voor patiënten/cliënten of maken het werk van het zorgpersoneel makkelijker.

2. Innovatie is gebaseerd op een heel nieuw idee

Ook dit is niet waar. Innovatie ontstaat zelden uit een heel nieuw idee. Vaak is het een oud idee in een nieuw jasje. Of een mix van bestaande ideeën die voor het eerst gecombineerd worden. Het gaat om verbindingen leggen tussen zaken die daarvoor nog niet met elkaar verbonden waren.

3. Innovatie is hetzelfde als creativiteit

Zonder een goed idee, geen innovatie. Creativiteit is een belangrijk ingrediënt, maar het is zeker niet hetzelfde. Een creatief idee is geen innovatie zolang het niet gerealiseerd is. Pas wanneer het geconverteerd wordt in een daadwerkelijke vernieuwing of verbetering, spreken we van een innovatie.

Ideas are useless unless used

– T. Levitt

4. Radicale innovatie is vooral weggelegd voor bedrijfsleven en start-ups

Radicale innovatie wordt vaak geassocieerd met start-ups, omdat ze barsten van de hippe, creatieve techies met een frisse blik op de wereld. Gechargeerd: ‘Zij zijn het kleine flexibele speedbootje en wij de vastgeroeste olietanker,’ maar in de kern gaat innovatie om het loslaten van vaste denkpatronen en het leggen van nieuwe verbindingen. En dat kan iedereen en iedere organisatie, zolang het maar geactiveerd en gestimuleerd wordt.

5. Directie is verantwoordelijk voor het bedenken van innovaties

Geef toe, directie en MT vinden vaak dat ideeën, strategieën en baanbrekende innovaties uit hun hoge hoed moeten komen. Jaarlijks worden daar heel wat heidagen en directie- overleggen aan besteed, al dan niet met externe adviseurs erbij (maar daarover straks meer.) Doodzonde, want deze top-down strategie heeft inmiddels wel bewezen weinig effectief te zijn. Draai het eens om en zet de kennis, ervaring en creativiteit van medewerkers in om tot goede ideeën, strategieën en baanbrekende innovatie te komen. Deze bottom-up strategie heeft ook als voordeel dat er meer draagvlak is. Wat de kans op succes direct vergroot.

6. Extern advies is nodig om innovatiekansen te spotten

Organisatie-blindheid wordt regelmatig door directie aangedragen als reden om een extern adviesbureau in te schakelen voor innovatieve ideeën. Op zich niets mis mee om externen mee te laten denken en je te laten inspireren, maar onderschat je daarmee niet het creatief potentieel van je medewerkers? Uiteindelijk zijn zij degene die de werkzaamheden, processen, patiënten en cliënten het beste kennen. Waarom maak je van hen geen innovatiespotters! Door creativiteit en innovatiekracht te stimuleren en faciliteren op de werkvloer, ontstaan vanzelf de beste ideeën.

Succesvol innoveren

Om in te spelen op behoeften van morgen moet de gezondheidszorg niet incidenteel maar continu innoveren. Dan is het slim om bovenstaande 6 misvattingen over innovatie los te laten en te investeren in de creativiteit en innovatiekracht van medewerkers. Denk niet te ingewikkeld en zoek innovatie ook in kleine verbeteringen. Want iedere dag een kleine verbetering kan ook leiden tot grootse verandering.

Start het nieuwe jaar met een creatieve blik en zorg voor vernieuwing, verbetering en innovatie binnen jouw team of organisatie. Doe mee aan de Masterclass Creatief Leiderschap!

Inspiratiebronnen gebruikt voor dit artikel:

Artikel | The power of small wins | Professor Teresa M. Amabile | Harvard Business Review https://hbr.org/2011/05/the-power-of-small-wins

Artikel | Ten innovation myths | Scott D. Anthony | Harvard Business Review https://hbr.org/2011/10/ten-innovation-myths

Boek | The Progress Principle: Using Small Wins to Ignite Joy, Engagement, and Creativity at Work |  Professor Teresa M. Amabile

Boek | A whole new mind | Daniel H. Pink